Przeszłość jest dziś, tylko cokolwiek dalej
Cyprian Kamil Norwid
Jubileusze mają w sobie coś szczególnego. Każą zatrzymać się na chwilę w codziennym biegu, spojrzeć wstecz i dostrzec drogę, którą przeszliśmy. Pozwalają przywołać ludzi, wydarzenia i wartości, bez których nie sposób zrozumieć teraźniejszości. Są jednak także spojrzeniem ku przyszłości – pytaniem o to, co z minionych doświadczeń chcemy zachować i co przekażemy tym, którzy przyjdą po nas.
Takim właśnie momentem był jubileusz 110-lecia I Liceum Ogólnokształcącego im. Księcia Adama Jerzego Czartoryskiego w Puławach.
Było to święto szkoły, ale zarazem święto wielu pokoleń ludzi, których losy związały się z jej historią. W murach liceum przez ponad sto lat spotykały się młodość i doświadczenie, wiedza i ciekawość świata, tradycja i potrzeba poszukiwania nowych dróg. Tysiące uczniów rozpoczynało tutaj swoją dorosłą drogę, a nauczyciele i wychowawcy przez kolejne dekady towarzyszyli im w odkrywaniu własnych możliwości. 110 lat szkoły to bowiem nie tylko czas. To przede wszystkim ludzie.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się przedstawiciele władz państwowych, samorządowych i oświatowych, środowisk kultury i nauki, organizacji społecznych, a także osoby szczególnie związane ze szkołą. I Liceum gościło między innymi Dariusza Suszyńskiego reprezentującego Wojewodę Lubelskiego; Dyrektor Departamentu Kultury, Edukacji i Dziedzictwa Narodowego Agnieszkę Wolińską reprezentującą Marszałka Województwa
Lubelskiego; Renatę Olszewską pełniącą obowiązki dyrektora Wydziału Nadzoru Kształcenia w Lubelskim Kuratorium Oświaty i reprezentującą Lubelskiego Kuratora Oświaty; Starostę Puławskiego Teresę Gutowską; Prezydenta Miasta Puławy Pawła Maja; członka Zarządu Powiatu Puławskiego Andrzeja Mitruczuka; Kierownik Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Puławach Małgorzatę Noskowską oraz Aleksandra Chromińskiego i Ignacego Czeżyka – byłych Dyrektorów liceum.
Szczególną rangę wydarzeniu nadała obecność przedstawicielek rodu Czartoryskich: Księżnej Barbary Czartoryskiej i Ireny Bylickiej. Ich obecność przypomniała o historycznych korzeniach Puław oraz o dziedzictwie, z którego wyrasta Patron Szkoły – książę Adam Jerzy Czartoryski. Było to zatem spotkanie nie tylko obecnych członków szkolnej społeczności, ale również tych, którzy reprezentowali kolejne ogniwa długiego łańcucha historii liceum.
Jubileusz 110-lecia odbył się pod honorowym patronatem Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Lubelskiego Kuratora Oświaty, Starosty Puławskiego Teresy Gutowskiej oraz Fundacji Lux Poloniae. Patronat medialny nad wydarzeniem objęły Radio Lublin i Telewizja Lublin.
Szczególnym wyrazem uznania dla dorobku szkoły były jubileuszowe listy skierowane do jej społeczności. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki w swoim przesłaniu podkreślił znaczenie wieloletniej działalności I Liceum oraz rolę szkoły w kształtowaniu kolejnych pokoleń młodych ludzi. Zwrócił uwagę na znaczenie wiedzy, wychowania, odpowiedzialności i pielęgnowania dziedzictwa. Z kolei Minister Edukacji Barbara Nowacka zwróciła uwagę na znaczenie wspólnoty tworzonej przez nauczycieli, uczniów, rodziców i pracowników szkoły. W swoim liście podkreśliła wartość pracy edukacyjnej i wychowawczej oraz znaczenie rozwijania talentów i kompetencji młodzieży. Dwa jubileuszowe przesłania – pochodzące z najwyższych szczebli władz państwowych i oświatowych – stały się ważnym elementem uroczystości, ale przede wszystkim przypomniały, że historia szkoły jest częścią szerszej historii polskiej edukacji i lokalnej wspólnoty.
Jednym z najważniejszych momentów uroczystości było wystąpienie Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego Marka Chrzanowskiego. – Dzisiejszy Jubileusz jest chwilą szczególną. To moment zatrzymania pomiędzy tym, co było, a tym, co dopiero nadejdzie – powiedział. W tych słowach zawierała się istota jubileuszowej refleksji.110 lat nie da się zamknąć w kilku datach. Nie można opowiedzieć historii szkoły wyłącznie poprzez wydarzenia zapisane w kronikach. Za każdą datą stoją bowiem ludzkie losy, uczniowskie marzenia, nauczycielskie powołanie, codzienny wysiłek pracowników, sukcesy i rozczarowania, pierwsze przyjaźnie, egzaminy, pożegnania i powroty. Dyrektor podkreślił, że przez ponad wiek liceum
pozostawało miejscem zdobywania wiedzy, rozwijania talentów i kształtowania postaw obywatelskich. Szkoła nie była i nie jest jednak wyłącznie miejscem przekazywania wiedzy. Jej prawdziwe znaczenie ujawnia się w tym co pozostaje w człowieku na długo po opuszczeniu szkolnych murów.
To właśnie nauczyciele i wychowawcy przez dziesięciolecia przekazywali uczniom nie tylko wiedzę, ale także wartości, uczyli odpowiedzialności, samodzielności, szacunku dla drugiego człowieka i odwagi w podejmowaniu własnych wyborów. Jubileusz był więc okazją do wyrażenia wdzięczności wszystkim, którzy przez 110 lat współtworzyli liceum. Był także momentem spojrzenia w przyszłość. Bo tradycja nie jest przecież jedynie wspomnieniem. Żyje wtedy, gdy kolejne pokolenia potrafią uczynić z niej fundament własnej przyszłości.
Podczas uroczystości wspomniano byłych dyrektorów, nauczycieli i pracowników liceum. To oni przez lata tworzyli fundament szkoły. Ich praca, wiedza i zaangażowanie pozostały w kolejnych pokoleniach absolwentów. W szczególny sposób uczczono pamięć tych, którzy odeszli. Chwila ciszy była prostym, ale wymownym gestem wdzięczności. Bo każda szkoła ma swoją pamięć. Tworzą ją nazwiska zapisane w kronikach, fotografie przechowywane w szkolnych archiwach, wspomnienia absolwentów, ale przede wszystkim wartości, które przekazywane z pokolenia na pokolenie, pozostają żywe.
Jubileusz był również okazją do wyrażenia wdzięczności tym, którzy wspierają liceum i pozostają blisko jego spraw. Tytuł Przyjaciela Szkoły otrzymali: Zbigniew Kiełb – historyk i pracownik Muzeum Czartoryskich, Piotr Szubartowski – prezes Fundacji Lux Poloniae, prof. dr hab. Sławomir Tomasik – profesor Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie oraz Krzysztof Stanienda – wykładowca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Wyróżnienia te miały szczególny charakter. Były podziękowaniem za obecność, życzliwość i wsparcie.
Ważnym i niezwykle wyczekiwanym elementem jubileuszowych obchodów była część artystyczna przygotowana przez uczniów naszej szkoły. Jej znaczenie wykraczało jednak poza ramy zwykłego występu. Młodzi artyści pokazali, że jubileusz to nie tylko wspomnienie minionych lat, lecz także spojrzenie w przyszłość. To właśnie uczniowie, którzy dziś tworzą społeczność szkoły, są najlepszym świadectwem jej ciągłości. Ich energia, pasja i talenty stanowią piękne przedłużenie historii kolejnych pokoleń. Scena Domu Chemika wypełniła się muzyką, tańcem i emocjami. Nad przebiegiem widowiska czuwali znakomici narratorzy, prowadząc publiczność przez kolejne odsłony artystycznej opowieści. Przepiękne wykonania wokalne poruszyły całą widownię, a występy taneczne zachwyciły dynamiką i różnorodnością. Szczególne wrażenie wywołał pełen temperamentu taniec hiszpański w wykonaniu zespołu baletowego „Etiuda”. Jubileuszowa część artystyczna stała się pięknym spotkaniem tradycji z młodością, pokazując, że historia szkoły wciąż żyje i nabiera nowego blasku w kolejnych pokoleniach. Uroczystość zwieńczyły koncerty skrzypcowe. Jako pierwszy wystąpił Antonio Markowski Soares, uczestnik ubiegłorocznego Mistrzowskiego Kursu im. Tadeusza Wrońskiego w Puławach. Następnie wystąpili prof. dr hab. Sławomir Tomasik oraz Krzysztof Stanienda – artyści związani z Uniwersytetem Muzycznym
Fryderyka Chopina w Warszawie.
Kiedy jubileuszowe spotkanie dobiegło końca, pozostało coś więcej niż wspomnienie uroczystego dnia. Pozostała świadomość, że 110 lat I Liceum to historia ludzi. Tych, którzy przed laty po raz pierwszy przekroczyli próg szkoły jako młodzi uczniowie. Tych, którzy przez dziesięciolecia stali przy tablicy, prowadzili lekcje, wychowywali i inspirowali. Tych, którzy kierowali szkołą, troszczyli się o jej rozwój i codziennie dbali o jej funkcjonowanie. I wreszcie tych, którzy dziś tworzą jej teraźniejszość. Każde pokolenie zostawia w szkole coś po sobie. Czasem jest to osiągnięcie, czasem wspomnienie, czasem konkretna inicjatywa. Niekiedy jest to po prostu czyjaś obecność, dobre słowo, gest życzliwości albo nauczyciel, którego lekcję pamięta się przez całe życie.
Dlatego Jubileusz 110-lecia był nie tylko uroczystością rocznicową.
Był spotkaniem z pamięcią.
Był wyrazem wdzięczności.
Był również spojrzeniem w przyszłość.
